Pytanie prejudycjalne do TSUE w sprawie stwierdzania tożsamości postanowień niedozwolonych

Wygląda na to, że ostatecznie uda się rozstrzygnąć, czy dotychczasowa interpretacja art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosowana przez Prezesa UOKiK, która ma swoje oparcie w licznym orzecznictwie (z wyrokiem SN III SZP 3/06 włącznie), jest prawidłowa i zgoda z prawem europejskim. Po ostatnim dość – w mojej ocenie – niefortunnym rozstrzygnięciu Sądu Najwyższego (w sprawie o sygn. III SK 18/13) orzecznictwo, w szczególności Sądu Okręgowego w Warszawie (czyli SOKiK), jest bardzo niespójne. 

Przypomnę treść samego przepisu:

Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 47945 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.)

Wszystko tak naprawdę koncentruje się na prawidłowym ustaleniu, czy jest działaniem bezprawnym stosowanie przez Przedsiębiorcę A postanowienia umownego, które jest tożsame (w zakresie treści, jak i skutku) z klauzulą zawartą w rejestrze klauzul niedozwolonych, które było stosowane przez przedsiębiorcę B. W postępowaniu cywilnym przez SOKiK stroną pozwaną był przedsiębiorca B i przegrał z konsumentem, czy też ze stowarzyszeniem, które złożyło pozew. Po niekorzystnym dla przedsiębiorcy rozstrzygnięciu i jego uprawomocnieniu się, postanowienie zostaje wpisane do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK. Z kolei stroną w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Prezesa UOKiK jest Przedsiębiorca A, któremu zarzucane jest stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w związku ze stosowaniem zapisu umowy tożsamego z brzmieniem klauzuli zawartej w rejestrze (w sprawie Przedsiębiorcy B). Czyli działanie ww. Urzędu na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1 u.o.k.i.k. jest następstwem wcześniejszego zamieszczenia postanowienia abuzywnego w rejestrze, bez względu na to, czy w obu tych postępowaniach występuje ten sam przedsiębiorca.

Przesądzenie o możliwości takiej interpretacji ww. przepisu jest o tyle istotne, że może mieć wpływ również na pozwy składane przez konsumentów lub stowarzyszenia, ponieważ SOKIK aktualnie odrzuca powództwa, jeżeli postanowienia objęte żądaniem w pozwie znajdują się już w rejestrze. Sąd wskazuje przy tym, że w takim wypadku interwencję powinien podjąć Prezes UOKiK i nie można ponownie wpisać takiego samego postanowienia do rejestru, nawet jak stosuje je inny przedsiębiorca.

Wątpliwości, co do takiego stanu rzeczy miał – w jednej ze spraw z apelacji przedsiębiorcy od decyzji Prezesa UOKiK – Sąd Apelacyjny w Warszawie i pod koniec listopada postanowił, że skieruje zapytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia będzie miało bardzo duży wpływ na rozwój ochrony interesów konsumentów w Polsce. 

Pytanie dotyczy stosowania art. 24 ust.1 i ust. 2 pkt 1 u.o.k.i.k. w zw.  art. 47943 k.p.c. oraz w zakresie zgodności stosowanej przez Prezesa UOKiK oraz sądy krajowe interpretacji ww. przepisów z przepisami Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, w szczególności z art. 6 i art. 7 dyrektywy, oraz z przepisami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/22/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie nakazów zaprzestania szkodliwych praktyk w celu ochrony interesów konsumentów, w szczególności z art. 7 dyrektywy. Nie ukrywam, że w tej sprawie kluczowa będzie treść pytania prejudycjalnego, bo może mieć to decydujący wpływ na kierunek odpowiedź Trybunału.

Przypomnę tylko, że problem dostrzega również krajowy ustawodawca, stąd też przymiarki do poprawienia rejestru (jego czytelności) oraz udoskonalenia sposobu zwalczania praktyk polegających na stosowaniu przez przedsiębiorców niedozwolonych klauzul umownych. Pisałem o tym szerzej we wpisie pt. Szykują się poważne zmiany w rejestrze postanowień niedozwolonych.

Podziel się artykułem!
Processing your request, Please wait....