Odstąpienie od umowy przy licytacji internetowej

Zapewne większość z Was doskonale zdaje sobie sprawę że, dokonywanie zakupu w internecie pod rządami "starej" ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów podlegało pewnym ograniczeniom (używam celowo formy przeszłej, bo ww. ustawa przestanie zaraz obowiązywać). Jednym z takich ograniczeń bez wątpienia było wyłączenie prawa do odstąpienia od umowy zawartej na odległość w wyniku licytacji (por. art. 16 ust. 1 pkt 10 u.o.n.p.k.). Oznaczało to, że przy zakupie przedmiotu od przedsiębiorcy na Allegro w trybie Licytacji (a nie Kup Teraz) kupowaliśmy tak naprawdę "kota w worku" i nie mogliśmy zwrócić towaru, jeżeli się nam po prostu nie podobał lub z innych przyczyn chcielibyśmy dokonać odstąpienia od umowy (np. w międzyczasie zakupiliśmy taniej ten sam przedmiot)

Od 25 grudnia 2014 r., po wejściu w życie ustawy o prawach konsumenta ww. stan prawny przestał istnieć. Nowe przepisy nie zawierają takiego wyłączenia, co oznacza że jeżeli konsument dokonuje zakupu towaru od przedsiębiorcy na Allegro (lub innym równoważnym portalu) w trybie Licytacji, to przysługuje mu uprawnienie związane z tzw. prawo do namysłu i może odstąpić od tak zawartej umowy w terminie 14 dni. Jest to bardzo duże ułatwienie dla słabszej strony umowy.

Zwróciła na to uwagę już Komisja Europejska, która w swoich Wytycznych (s.6) wskazała, że 

W przeciwieństwie jednak do dyrektywy 97/7/WE, dyrektywę w sprawie praw konsumentów stosuje się do aukcji internetowych, gdyż ten kanał sprzedaży jest obecnie szeroko wykorzystywany także przez przedsiębiorców.

Po obserwacji niektórych przedsiębiorców handlujących na Allegro można było dojść do wniosku, że celowo korzystają z tej formy sprzedaży, przez co uniemożliwiają konsumentom zwrot towaru. Od teraz ulegnie to zmianie i przedsiębiorcy nie będą mogli nie uznawać odstąpienia konsumenta od umowy, tylko z tego powodu, że umowa została zawarta w trybie licytacji

Dla porządku dodam tylko, że ustawa o prawach konsumenta zawiera pewne wyłączenie prawa do odstąpienia od umowy, które może wprowdzać niepewność, co do rzeczywistych intencji ustawodawcy. Zgodnie bowiem z art. 38 pkt 11 u.p.k.

Prawo odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość nie przysługuje konsumentowi w odniesieniu do umów zawartej w drodze aukcji publicznej

Pobieżna lektura ustawy może sugerować, że ww. wyłączenie dotyczy również licytacji (aukcji) internetowych, które przecież są prowadzone publicznie. Taka interpretacja nie jest jednak dopuszczalna. Prawidłowej odpowiedzi należy szukać w definicji "aukcji publicznej" określonej w art. 2 pkt 6 u.p.k., która stanowi, że:

aukcja publiczna – sposób zawarcia umowy polegający na składaniu organizatorowi aukcji w ramach przejrzystej procedury konkurencyjnych ofert przez konsumentów, którzy w niej fizycznie uczestniczą lub mogą uczestniczyć, i w której zwycięski oferent jest zobowiązany do zawarcia umowy

Kluczem do prawidłowej interpretacji tego pojęcia jest podkreślony przeze mnie fragment, który wprost wskazuje, że o aukcji publicznej w rozumieniu tej ustawy można mówić tylko wtedy, kiedy jej uczestnicy fizycznie w niej uczestniczą lub mogą uczestniczyć. Zawarcie umowy w formie licytacji np. na Allegro w żaden sposób nie kwalifikuje się pod ww. definicję, gdyż taka licytacja zawsze odbywa się z wyłączeniem fizycznej obecności osób biorących w niej udział. 

I na koniec mały cytat z Wytycznych Komisji (s. 15), które odsyłają również do Motywu 24 Preambuły Dyrektywy 2011/83/UE

Konsumenci powinni mieć możliwość osobistego uczestnictwa w aukcji publicznej, choć dopuszczalne jest także składanie ofert przez internet lub telefon. Z kolei aukcje internetowe, w których osobiste uczestnictwo jest niemożliwe, nie mogą być uważane za aukcje publiczne.
Zgodnie z motywem 24: „(…) Korzystanie w celach aukcyjnych z platform internetowych dostępnych dla konsumentów i przedsiębiorców nie powinno być uznawane za aukcję publiczną w rozumieniu niniejszej dyrektywy”. W związku z tym aukcje internetowe podlegają całkowicie regulacji Dyrektywy na przykład w zakresie informacji udzielanych przed zawarciem umowy, które mają być udzielone jeszcze przed związaniem się przez konsumenta umową (oferta) oraz w zakresie prawa do odstąpienia od umowy.

Jaki z tego wniosek? Nie ma już co się obawiać dokonywania zakupów w licytacji! Aczkolwiek – tak już na zupełnym marginesie – zauważyłem, że na Allegro, przy zakupie poprzez Licytacji nie można skorzystać z systemu ratalnego oferowanego przez PayU. W takich sytuacji niestety ustawa o prawach konsumenta nie pomoże, ponieważ są to wewnętrzne regulacje przedsiębiorcy 🙂 

Podziel się artykułem!
Processing your request, Please wait....