Odstąpienie od umowy przed otrzymaniem zamówionego towaru

Jak już wiecie z poprzedniego artykułu zamieszczonego na blogu – według nowej ustawy o prawach konsumenta – konsument posiada uprawnienie do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy w terminie 14 dni od objęcia rzeczy w posiadanie (art. 28 u.p.k.) Jest to główna zasada, która może ulec pewnej modyfikacji, w przypadku dostarczenia rzeczy osobno, partiami lub w częściach, a także przy różnego rodzajach prenumeratach. Oczywiście ww. uprawnienie istnieje również przy zawarciu umowy na wykonanie usługi, czy też dostarczenie mediów (gaz, prąd, woda) czy treści cyfrowych – w takim wypadku początek terminu na odstąpienie od umowy liczony jest od dnia zawaracia umowy. 

Skupię się jednak na umowie, w której przedmiotem zakupu jest towar, np. smartfon. Czy można odstąpić od umowy, jeżeli złożyliśmy na stronie internetowej zamówienie, ale po pewnym czasie (ale jeszcze przed otrzymaniem produktu) rozmyśliliśmy się? Powiem krótko – TAK. Prawo do odstąpienia od umowy przysługuje przez okres – od momentu złożenia zamówienia, aż do upływu 14 dni, liczonego od objęcia w rzeczy w posiadanie. To właśnie ww. termin dwóch tygodni stanowi dla konsumenta jedyne ograniczenie czasowe uniemożliwiające złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy. 

Warto przeanalizować dwa warianty, w których może dojść do odstąpienia od umowy przed objęciem towaru w posiadanie:

1. Jeżeli konsument złoży zamówienie na stronie internetowej, ale przedsiębiorca jeszcze nie zdążył go przyjąć to w takiej sytuacji – zgodnie z art. 31 ust. 2 u.p.k. – oświadczenie o odstąpieniu od umowy ma taki skutek, że oferta (zamówienie) przestaje wiązać.  

2. Problem ze znalezieniem konkretnej podstawy prawnej występuje w sytuacji, w której to do zawarcia umowy już doszło (przedsiębiorca zaakceptował złożone przez konsumenta zamówienie), ale towar nie doszedł jeszcze do rąk adresata. W mojej ocenie, w takim wypadku zastosowanie znajdzie wykładnia celowościowa art. 27 u.p.k., zgodnie z którą konsument powinien przez cały okres związania umową – aż do końca upływu 14 dni, liczonego od objęcia rzeczy w posiadanie – musi mieć możliwość złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej na odległość

Na dopuszczalność takiej interpretacji wskazuje również Motyw 40 Dyrektywy 2011/83/UE, zgodnie z którym:

W przypadku umów sprzedaży okres na odstąpienie od umowy powinien wygasać po upływie 14 dni od dnia, w którym konsument lub osoba trzecia inna niż przewoźnik i wskazana przez konsumenta wejdzie w fizyczne posiadania towarów. Ponadto konsument powinien mieć możliwość skorzystania z prawa do odstąpienia od umowy przed wejściem w fizyczne posiadanie towarów.

W podobnym tonie wypowiedziała się również Komisja Europejska w swoich Wytycznych (s.46), w których podaje na ww. okoliczność interesujący przykład:

Ponadto w takim przypadku nic nie uniemożliwia konsumentowi odmowy wejścia w posiadanie towarów: Przykładowo po zamówieniu produktu od przedsiębiorcy X konsument natrafia na lepszą ofertę sprzedaży tego samego produktu od przedsiębiorcy Y; w związku z tym konsument powiadamia przedsiębiorcę X o skorzystaniu z prawa do odstąpienia od umowy i nie odbiera produktu z placówki pocztowej.

Analizując powyższą sytuację warto jednak zauważyć, iż jeżeli sprzedawca wysłał już do konsumenta towar, a ten odstąpił od umowy przed jego odbiorem, to konsument powinien ponieść odpowiedzialność finansową do wysokości kosztów, jaką poniósłby przy odstąpieniu od umowy po odbiorze przesyłki. Oznacza to, że konsument powinien zwrócić przedsiębiorcy koszty odesłania towaru "w drugą stronę" (art. 34 ust. 2 u.p.k.), a także różnice w koszcie przesyłki do konsumenta, jeżeli wybór dokonany przez niego nie był najtańszy z oferty przedsiębiorcy (zgodnie z zasadą określoną w art. 33 u.p.k.). 

Przykład: Tomasz zamawia smartfona z przesyłką kurierską za 20 zł, ale najtańsza oferta transportu to paczka pocztowa za 12 zł. Sprzedawca wysyła towar, ale tego samego dnia Tomasz mailowo składa oświadczenie o odstąpieniu od umowy. W takim wypadku umowę uważa się za niezawartą, a oświadczenie oczywiście za skuteczne. Następnego dnia Tomasz odmawia odbioru przesyłki od kuriera, a ta wraca do sprzedawcy (za dodatkową opłatą 15 zł). W takiej sytuacji Tomasz powinien zwrócić sprzedawcy łącznie 23 zł, czyli 8 zł za różnicę przy przesyłce "do konsumanta" oraz 15 zł za odesłanie towaru "do przedsiębiorcy". 

Podziel się artykułem!
Processing your request, Please wait....