Konsumencka nowelizacja przepisów u.o.k.i.k. od 17 kwietnia 2016 roku

Miło mi poinformować, że dzisiaj w Dzienniku Ustaw ukazała się nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Pełna nazwa tego aktu prawnego brzmi ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1634). Oznacza to, że po vacatio legis, które wynosi 6 miesięcy – nowe przepisy zaczną obowiązywać od 17 kwietnia 2016 roku. Na blogu od początku analizowałem kolejne wersje projektów nowelizacji i wprowadzane poprawki, zaczynając od wstępnych prac prowadzonych przez Prezesa UOKiK (cz. 1 oraz cz. 2), konsultacji społecznych, uzgodnień międzyresortowych, aż do zatwierdzenia projektu przez Stały Komitet Rady Ministrów. Ścieżka parlamentarną przemilczałem, ale było to celowo działanie, gdyż była ona stosunkowo szybka i przeszła bez znaczących modyfikacji.

Pokrótce przypomnę 8 głównych zmian, które wprowadza analizowana nowelizacja (wcześniej były one już przeze mnie opisywane na blogu, a więc na końcu każdego punktu odsyłam do tych informacji):

1. Prezes UOKiK będzie w trybie administracyjnym wydawał decyzje w sprawie zakazu stosowania niedozwolonych postanowień wzorców umowy. Spowoduje to "odkorkowanie" SOKiK, który dotychczas musiał radzić sobie z rozpatrywaniem dziesiątków tysięcy pozwów rocznie oraz nie będzie już aktualizowany rejestr postanowień niedozwolonych, który obecnie liczy ponad 1600 stron (!), co przekłada się na 6176 wpisów. Konsumenci będą mogli składać zawiadomienia do UOKiK w związku z podejrzeniem stosowania klauzul abuzywnych przez przedsiębiorców. Ważnym elementem będzie możliwość nakazania w decyzji usunięcia skutków ww. praktyki poprzez np. usunięcie z umów pozostających w obrocie niedozwolonych postanowień umownych. SOKiK aktualnie takich uprawnień nie posiada. Za stosowanie klauzul niedozwolonych grozić będzie sankcja w wysokości 10% obrotów (więcej szczegółów w pkt 1 i 4 Pozytywna zapowiedź zmian w procedurze uznania postanowień wzorca umowy za niedozwolone).

2. Prezes UOKiK będzie miał możliwość skorzystania tzw. tajemniczego klienta, czyli pracownik UOKiK uda się np. do przedsiębiorcy oferującego ubezpieczenia inwestycyjne w celu sprawdzenia, jakie informacje przekazywane są konsumentom przed zawarciem umowy (por. pkt 3 Prawomocne rozstrzygnięcia Prezesa UOKiK mają być wiążące dla sądu cywilnego).

3. Prezes UOKiK będzie mógł przedstawić sądowy powszechnemu, w indywidualnej sprawie z udziałem konsumenta, istotny dla sprawy pogląd, co może pozytywnie wpłynąć na jakości orzeczeń sądowych. Oczywiście na korzyść konsumenta (por. pkt 2).

4. Rozszerzono katalog praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów poprzez dodanie praktyki, która ma na celu zwalczanie tzw. misselingu na etapie oferowania produktu przez przedstawicieli przedsiębiorcy. Profesjonalista oferujący usługi finansowe będzie musiał badać przed ich sprzedażą potrzeby konsumentów, aby nie dochodziło np. do takiej sytuacji, gdzie pośrednik ubezpieczeniowy sprzedaję 80-latce polisę inwestycyjną z ubezpieczeniem na życie czy kredyt z ubezpieczeniem od utraty pracy (por. pkt 4).

5. Większą skuteczność Prezesa UOKiK zagwarantują tzw. wezwania miękkie, czyli możliwość wysyłania wezwania do przedsiębiorcy do podjęcia określonych działań – bez wszczęcia postępowania administracyjnego. Jeżeli przedsiębiorca niezwłocznie się dostosuje, efekt będzie widoczny natychmiast na rynku, a Prezes UOKiK oszczędzi czas na kwestie formalno-administracyjne (por. pkt 6).

6. Wprowadzono możliwość wydawania przez Prezesa UOKiK tzw. decyzji tymczasowych, dzięki czemu będzie mógł on szybko i skutecznie wyeliminować szczególnie szkodliwe praktyki rynkowe, przy zachowaniu wszystkich gwarancji procesowych (por. pkt 5). 

7. Wydłużono termin przedawnienia dla praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów z roku do 3 lat (por. pkt 7)

8. Prezes UOKiK będzie mógł publikować w mediach publicznych komunikaty w przypadku stwierdzenia zachowań lub zjawisk mogących stanowić istotne zagrożenie dla interesów konsumentów lub ostrzeżenia publiczne.

Analizując opinię na powyżej nowelizacji w prasie codziennej, w internecie oraz czasopismach branżowych trudno nie ulec przekonaniu, że zmiany oceniane są bardzo pozytywnie albo pozytywnie. Podkreśla się, że istnieje konieczność zwiększonej ochrony najsłabszych uczestników rynku, czyli konsumentów. Z drugiej strony, każdy z nas jest konsumentem, a więc ustawa dotyczy nas wszystkich.  Wśród przedsiębiorców lub też prawników ich reprezentujących wskazuje się niekiedy na niepewność, co do sposobu stosowania nowych uprawnień przez Prezesa UOKiK. Wydaje się jednak, że to normalna reakcja przed każdą zmianą uprawnień organu administracji publicznej. Obawy przedsiębiorców, którzy działają uczciwie, nie wprowadzają klientów w błąd, ani nie wykorzystują swojej pozycji w stosunku do konsumentów nie mają się czego obawiać – powyższe zmiany ich nie dotyczą 🙂 

Jeżeli jesteście zainteresowani poprzednimi wpisami o analizowanej nowelizacji to zapraszam:

 

 

 

Podziel się artykułem!
Processing your request, Please wait....