Czy gwarancja może być odpłatna?

Przedsiębiorcy oferują różnego rodzaju gwarancje, które różnią się między sobą warunkami na jakich zostają udzielone, w tym okresem odpowiedzialności gwaranta czy też zakresem tej odpowiedzialności (np. dotyczą wybranych produktów lub wybranych wad). Zdarza się jednak, że niektóre gwarancje mają charakter odpłatny, tzn. zostają udzielone za dodatkową opłatą uiszczoną przez konsumenta przy nabyciu towaru. Teraz pytanie, czy taka praktyka jest dozwolona?

Zamieszanie powoduje art. 13 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej o treści:

Udzielenie kupującemu gwarancji następuje bez odrębnej opłaty przez oświadczenie gwaranta, zamieszczone w dokumencie gwarancyjnym lub reklamie, odnoszących się do towaru konsumpcyjnego; określa ono obowiązki gwaranta i uprawnienia kupującego w przypadku, gdy właściwość sprzedanego towaru nie odpowiada właściwości wskazanej w tym oświadczeniu. Nie uważa się za gwarancję oświadczenia, które nie kształtuje obowiązków gwaranta.

Powyższy przepis nie pozostawia wątpliwości co do nieodpłatnego charakteru gwarancji, ale aby prawidłowo go zinterpretować należy odnieść się do Dyrektywy 99/44/WE w sprawie niektórych aspektów sprzedaży towarów konsumpcyjnych i związanych z tym gwarancji, której zapisy były podstawą implementacji do polskiego porządku prawnego cytowanego artykułu. Wspomnę tylko, że powyższa Dyrektywa ma charakter minimalny, tzn. ustawodawca krajowy może ustalić szerszą ochronę dla konsumentów w swoich regulacjach. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt e) Dyrektywy:

gwarancja oznacza każde zobowiązanie sprzedawcy lub producenta wobec konsumenta, podjęte bez dodatkowej opłaty, aby zwrócić zapłaconą cenę lub wymienić, naprawić czy potraktować w inny sposób towary konsumpcyjne jeśli nie spełniają one specyfikacji określonej w oświadczeniu gwarancyjnym lub odpowiedniej reklamie;

W mojej ocenie, powyższa definicja oznacza tyle, że każda gwarancja, która ma charakter odpłatny – nie jest gwarancją w rozumieniu Dyrektywy 99/44/WE, a co za tym idzie, nie jest również gwarancją, o której mowa w art. 13 u.s.w.s.k. Należy bowiem zauważyć, że gwarancja jest to dobrowolne zobowiązanie sprzedawcy, regulowane w głównej mierze przez samego przedsiębiorcę na zasadzie swobody umów (chyba, że przepisy krajowe wprowadzają określone obostrzenia w tym zakresie). Można więc uznać, że przedsiębiorca ma prawo udzielać odpłatnej gwarancji, ale powinien rozróżnić ją od tej, która jest aktualnie znana w naszych przepisach. W tym celu można np. dodać do jej nazwy określenia typu: "rozszerzona", "dodatkowa", "pozaustawowa", aby nie myliła się z tą instytucją, która znana jest z art. 13 u.s.w.s.k. W sytuacji, w której przedsiębiorca oferuje tylko gwarancję odpłatną i nie nazywa ją w sposób odmienny, niż to wynika z aktualnie obowiązującego prawa – może dojść do wprowadzenia konsumenta w błąd co do charakter nadanego mu uprawnienia i może powodować to sprzeczność z powyżej wskazanymi regulacjami. 

Co ciekawe, w zupełnie innym kierunku poszedł ustawodawca przy regulacji zagadnień dotyczących gwarancji w nowej ustawie o prawach konsumenta, która będzie obowiązywała od 25 grudnia 2014 r. Tam przepisy odnoszące się do tej instytucji są bardziej rozbudowane. Nie ma jednak ani słowa o konieczności udzielenia bezpłatnej gwarancji, problem więc ewentualnego wprowadzenia w błąd, czy też sprzeczności z samą ustawą, nie będzie występował.

Na to zagadnienie zwróciła uwagę – w ramach konsultacji społecznych – Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji, która przedstawiła propozycję dodatnia do art. 557 § 1 k.c. sformułowania "udzielenie gwarancji następuje bez odrębnej opłaty". Odpowiedź Ministerstwa Sprawiedliwości była jednoznaczna: "Udzielenie gwarancji może wiązać się z opłatą". Jak więc widać, nowe regulacje nie będą "wymuszały" tego, aby podstawowa gwarancja udzielana była bez dodatkowych kosztów nakładanych na konsumentów. Pozostaje jednak pytanie, czy jest to zgodne z zapisami Dyrektywy 99/44/WE. Wydaje się, że tak, gdyż ustawodawca krajowy rozszerzył po prostu zakres informacji, które muszą znaleźć się w gwarancji odpłatnej (a dokładnie w "oświadczeniu gwarancyjnym"). W tym zakresie nowe regulacje z kodeksu cywilnego będą miały szerszy zakres, niż to wynika z przepisów Dyrektywy i należy uznać to za pozytywną zmianę.

 

Podziel się artykułem!
Processing your request, Please wait....