Czas na uchwałę Sądu Najwyższego w sprawie rozszerzonej skuteczności wpisu do rejestru

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego w dniu 16 lutego 2015 r. skierował wniosek o podjęcie uchwały przez skład 7 sędziów Sądu Najwyższego (sygn. III CZP 17/15) w sprawie rozszerzonej skuteczności wpisu postanowienia umowy do rejestru. Pytanie brzmi następująco:

Czy wpis uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art. 47945 § 2 k.p.c., powoduje, że przewidziana w art. 47943 k.p.c. rozszerzona skuteczność prawomocnego wyroku będącego podstawą tego wpisu stoi na przeszkodzie postępowaniu w przedmiocie kontroli postanowienia tej samej treści, zawartego w innym wzorcu umowy, stosowanym przez przedsiębiorcę, przeciwko któremu został wydany ten wyrok, bądź przez innego przedsiębiorcę?

Pytanie ma związek z bałaganem, który obecnie obserwujemy przy rozpatrywaniu pozwów o uznanie postanowień wzorców umów za niedozwolone. Przypomnę (w absolutnym skrócie), iż niektóre składy orzekające SOKiK i SA, a nawet SN uznają (o czym już pisałem), że jeżeli określona klauzula jest już wpisana do rejestru w sprawie jednego przedsiębiorcy, wyłącza to możliwość uznania za niedozwoloną – w ramach kontroli abstrakcyjnej – i wpisania do rejestru postanowienia o podobnej treści, który jest stosowany przez innego przedsiębiorcę. Są jednak w orzecznictwie ww. sądów takie stanowiska, które stwierdzają, że istnieje możliwość wytoczenia powództwa przeciwko takiemu przedsiębiorcy, który nie był stroną w postępowaniu cywilnym będącym podstawą wpisu do rejestru, nawet jeżeli stosuje postanowienie treściowo zbieżne (zarówno co do skutków, jak i celu) – czyli ograniczają interpretację "rozszerzonej skuteczności" tylko co do przedsiębiorcy (i jego konkretnego wzorca), który był stroną w postępowaniu cywilnym zakończonym wpisem do rejestru. Problem jest bardzo skomplikowany, tak więc osoby zainteresowany zarówno szczegółowym orzecznictwem, jak i dogłębniejszą analizą zapraszam do uzasadnienia wniosku Prezesa SN linkowanego na początku wpisu. 

Aktualnie – z dużą dozą prawdopodobieństwa – można uznać, że jeżeli SOKiK rozpatruje pozew dotyczący klauzuli, która jest tożsama z postanowieniem zamieszczonym już w rejestrze, to powództwo zostanie odrzucone. Czy słusznie? Swoje zdanie mam, ale jestem bardzo ciekawy, jakie rozstrzygnięcie wyda SN, mając na względzie m.in. orzeczenia TSUE w sprawie C-472/10 Invitel.

Niewątpliwie powyższe pytanie dotyka podobnego zagadnienia, które stało się podstawą do zapytania prejudycjalnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie skierowanego do TSEU, o którym pisałem na blogu (treść dostępna w oddzielnym wpisie).

Wbrew pozorom oba analizowane problemy przedstawione do analizy zarówno TSUE, jak i SN nie są tożsame, mimo że na pewno mają ze sobą związek. W mojej ocenie nie jest przesądzone, że rozstrzygnięcia w tym zakresie obu instytucji będą podobne. Zagadnienie prezentowane Trybunałowi związane jest z wpisem niedozwolonego postanowienia wzorca umowy do rejestru i uprawnieniami przyznanymi na tej podstawie Prezesowi UOKiK do stwierdzania stosowania przez przedsiębiorców praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w ramach postępowania administracyjnego (art. 24 ust. 2 pkt 1 u.o.k.i.k.). Z kolei zagadnienie przedstawione przez Prezesa SN dotyczy orzeczenia w sprawie o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone w ramach procedury cywilnoprawnej i rozszerzonej skuteczności z tego wynikającej (art. 47943 k.p.c.).

Na powyższe orzeczenia przyjdzie nam jeszcze poczekać, ale warto już wiedzieć, że ustawodawca planuje zmiany w zakresie kontroli abstrakcyjnej postanowień niedozwolonych. Nowelizację ww. procedury, którą prezentowałem na blogu można już uznać za nieaktualną, o czym wspomniał ostatnio Prezes UOKiK. Na prezentację nowych rozwiązań, które są obecnie przedmiotem analizy w Ministerstwie Sprawiedliwości, przyjdzie jeszcze czas, gdyż są godne uwagi 🙂

Podziel się artykułem!
Processing your request, Please wait....